Led se topi, a ono što je na Antartiku bilo zarobljeno vekovima sada izlazi na površinu

U ponedeljak je časopis Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) objavio studiju koja pokazuje da se stopa nagomilavanja žive na Antarktičkom poluostrvu povećala za 160 odsto od početka industrijske revolucije, čime je ovaj region postao jedno od žarišta ove vrste zagađenja. Povećanje nivoa žive istraživači povezuju sa topljenjem leda koje je posledica klimatskih promena.

Kineski naučnici rekonstruisali su promene u količini i kretanju žive u području Antarktičkog poluostrva i okolnog morskog ekosistema tokom poslednjih 200 godina. Za potrebe istraživanja koristili su geohemijske i izotopske zapise pronađene u 16 sedimentnih jezgara prikupljenih na različitim lokacijama širom regiona.

Analiza je pokazala da kontinentalni pojas oko Antarktičkog poluostrva akumulira živu sve bržim tempom - približno 93 dodatna mikrograma po kvadratnom metru godišnje. Ovo je posebno značajno jer se radi o veoma udaljenom području, daleko od glavnih industrijskih izvora zagađenja.

Utvrđena stopa akumulacije je približno dvostruko veća od prosečne količine žive koja se taloži na drugim kontinentalnim policama širom sveta.

Studija objavljena u časopisu PNAS navodi da postoje dva glavna mehanizma koja objašnjavaju povećanje količine žive na Antarktiku.

Prvi i najvažniji mehanizam jeste topljenje leda i pojačana erozija kopna izazvana globalnim zagrevanjem.

Tokom istorije, ogromne ledene mase Antarktika služile su kao svojevrsni rezervoar žive, skladišteći velike količine ovog metala koji je dospevao na kopno putem atmosferskog taloženja. Poreklo te žive je dvojako - deo potiče iz prirodnih geoloških procesa, dok drugi deo potiče iz industrijskih emisija i zagađenja koje je nastalo ljudskom aktivnošću.

Kako temperature rastu, a glečeri se ubrzano povlače, živa koja je bila zarobljena u ledu hiljadama godina oslobađa se u životnu sredinu kroz oticanje otopljene vode i površinsku eroziju.

Stopa oslobađanja žive povezana sa topljenjem leda i erozijom na Antarktiku povećala se za čak 550% od industrijske revolucije.

Pored toga, kada se led otopi i živa dospe u okean, sav zagađivač ne ostaje trajno zarobljen u morskom dnu. Značajan deo žive ponovo dospeva u atmosferu kroz razmenu gasova između površine mora i vazduha.

Tokom poslednjih 200 godina, količina žive koja isparava iz mora u atmosferu povećala se za oko 350%, što je posledica kombinovanog uticaja topljenja leda i atmosferskog taloženja.

Rezultati ove studije ukazuju na potrebu da se topljenje polarnih ledenih površina uključi kao važan faktor u upravljanju globalnim zagađivačima. Klimatske promene ne utiču samo na nivo mora i temperature, već mogu ponovo aktivirati i osloboditi stare zagađujuće materije koje su decenijama ili vekovima bile zarobljene u ledenim ekosistemima.