Na današnji dan, 26. avgust

1346. – U bici kod Kresija na severu Francuske, u Stogodišnjem ratu, trupe engleskog kralja Edvarda III porazile su brojčano znatno nadmoćnije francuske teške oklopnike kralja Filipa VI. Englezi i Velšani su prvi put upotrebili pešadiju naoružanu ogromnim lukovima, poznatim kao "longbouz", koji su se pokazali veoma ubojitim.

1676. – Rođen je engleski državnik Robert Volpol, prvi britanski premijer, koji je na čelu vlade bio od 1721. do 1742. godine, što je najduži premijerski mandat u istoriji Velike Britanije.

1723. – Umro je holandski prirodnjak Antoni van Levenhuk, koji je otkrio do tada nepoznati svet mikroorganizama. Bruseći optička sočiva, stvorio je prve jednostavne mikroskope, čemu je potom posvetio dosta vremena i konstruisao oko 400 mikroskopa. Rezultate istraživanja krvnih sudova, strukture kostiju i mišića objavljivao je u izdanjima londonskog Kraljevskog društva, čiji je bio član.

1740. – Rođen je francuski pronalazač Žozef Mišel Mongolfje, koji je s bratom Žakom Etjenom 1783. godine konstruisao prvi vazdušni balon napunjen zagrejanim vazduhom.

1743. – Rođen je francuski hemičar Antoan Lavoazije, jedan od tvoraca moderne hemije. Otkrio je da je vazduh smeša kiseonika i azota, dokazao da je voda spoj kiseonika i vodonika, utvrdio značaj kiseonika za sagorevanje i oksidaciju, postavio Zakon o neuništivosti materije i izradio niz novih metoda za kvantitativnu hemijsku analizu. Spalivši dijamant, dokazao je da je kristalizovani ugljenik. Revolucionarni sud ga je, sa još 27 optuženih, osudio na smrt i pogubio istog dana na giljotini u maju 1794. godine, na vrhuncu jakobinskog terora tokom Francuske revolucije, pod optužbom da je "zastupnik ubiranja kraljevskog poreza".

1899. – Rođen je srpski pisac Radojko Jovanović, poznat kao Rade Drainac, boem, buntovni individualista, večiti putnik i autor neposrednih lirskih ispovesti. Njegova dela su zbirke pesama "Modri smeh", "Erotikon", "Lirske minijature" i "Dah zemlje", pripovetke "Srce na pazaru" i roman "Španski zid".

1906. – Rođen je američki virusolog Albert Brus Sejbin, pronalazač vakcine protiv poliomijelitisa, odnosno zarazne dečje paralize. Sejbinova vakcina, spravljena od oslabljenih virusa, prvi put je masovno primenjena u Sovjetskom Savezu. Bio je profesor Medicinskog koledža Univerziteta u Sinsinatiju u SAD, a docnije i predsednik Vajcmanovog instituta u Izraelu.

1910. – Umro je američki filozof i psiholog Vilijam Džejms, tvorac personalističke verzije pragmatizma prema kojoj u osnovi istinitog saznanja leži "volja za verovanjem". Njegova dela su "Pragmatizam", "Principi psihologije", "Volja za verovanjem", "Eseji o radikalnom empirizmu" i "Razlike u religioznom iskustvu".

1914. – Rođen je argentinski pisac Hulio Kortasar, jedan od najznačajnijih autora latinoameričke književnosti i majstor kratke priče. Motivi igre, rituala i mita uvrstili su ga među najveća imena svetske književnosti, dok njegovom prozom dominiraju socijalno-političke teme. Njegova dela su zbirke pripovedaka "Tajno oružje", "Kraj igre", "Sve vatre oganj", "Neko ko ovuda ide", "Toliko volimo Glendu" i "Progonitelj", romani "Školice" i "Manuelova knjiga", kao i književni ogledi "Poslednja runda", "Istorija kronopija i fama" i "Put oko dana za 80 svetova", te putopis "Autonauti kosmoputa".

1920. – Ratifikovan je 19. amandman Ustava SAD, kojim su žene dobile pravo glasa.

1934. – Adolf Hitler zatražio je od Francuske da Nemačkoj ustupi oblast Sar, pograničnu oblast prema Francuskoj koja je Versajskim ugovorom posle Prvog svetskog rata stavljena pod francusku okupaciju i privremenu upravu.

1939. – Doneta je Uredba o ustanovljenju Banovine Hrvatske. Prethodio joj je sporazum predsednika vlade (Ministarskog saveta) Kraljevine Jugoslavije Dragiše Cvetkovića i vođe Hrvatske seljačke stranke Vladimira Mačeka. U njen sastav ušle su Savska i Primorska banovina, kao i srezovi Dubrovnik, Šid, Ilok, Brčko, Gradačac, Derventa, Travnik i Fojnica. Veći deo tih teritorija, osim u Sremu, nikada ranije nije bio sastavni deo Hrvatske, kao ni Dubrovnik. Banovina Hrvatska obrazovana je s ciljem pacifikacije prilika u zemlji, najverovatnije i pod pritiskom britanske diplomatije.

1944. – Bugarska, saveznica Nemačke u Drugom svetskom ratu, suočena sa nadiranjem sovjetskih trupa, saopštila je da istupa iz rata.

1945. – Treće zasedanje AVNOJ-a potvrdilo je u Beogradu odluke donete posle zasedanja AVNOJ-a u Jajcu 1943. godine i usvojilo preporuke savezničke konferencije na Jalti. Doneta je i rezolucija o teritorijalnim pravima Jugoslavije na krajeve koji su posle Prvog svetskog rata priključeni Italiji: Slovenačko primorje, Beneška Slovenija, Trst, Istra, Rijeka, Zadar i ostrva Lastovo i Palagruža. AVNOJ je tada promenio ime u Privremena narodna skupština.

1972. – Otvorene su 20. Olimpijske igre u Minhenu, koje su ostale upamćene po napadu pripadnika palestinske terorističke organizacije "Crni septembar" na Olimpijsko selo, kada je ubijeno 11 izraelskih sportista.

1974. – Umro je američki pilot Čarls Ogastas Lindberg, koji je prvi preleteo Atlantski okean. Avionom "Duh Sent Luisa" u maju 1927. godine preleteo je za 33 časa i 32 minuta 5.856 kilometara od Njujorka do Pariza, što je bio veliki podvig jer tada nije bilo ni radara ni sigurnih radio-veza. Posle otmice i ubistva njegovog sina Čarlsa 1932. godine, u SAD je donesen takozvani Lindbergov zakon, kojim je za otmicu bila predviđena smrtna kazna. Lindberg je ispoljavao simpatije prema nacizmu i protivio se ulasku SAD u Drugi svetski rat protiv Nemačke.

1978. – Venecijanski kardinal Albino Lučani postao je papa Jovan Pavle I. Umro je 33 dana kasnije, kako je zvanično saopšteno, od srčanog udara. Mediji su neretko spekulisali da je otrovan.

1978. – Jan Zigmund postao je prvi Nemac koji je poleteo u kosmos, u sovjetskom brodu "Sojuz 31".

1982. – Argentinska vlada ukinula je zabranu delovanja političkih partija.

1990. – U eksploziji u jami "Dobrnja-jug" rudnika Kreka, koja je izazvala najveću katastrofu u jugoslovenskom rudarstvu, poginulo je 180 rudara.

1993. – Predsednik Rusije Boris Jeljcin potpisao je sporazum o prijateljstvu s Češkom, nakon što je osudio invaziju armija Varšavskog pakta na Čehoslovačku 1968. godine.

1996. – Južnokorejski sud osudio je bivšeg predsednika Južne Koreje Čun Du Hvana na smrt pod optužbom da je 1979. godine izveo vojni udar kojim je prigrabio vlast, a njegovog naslednika Ro Te Vua na 22,5 godina zatvora. Obojica su docnije pomilovana.

1997. – Frederik Viljem de Klerk, poslednji beli predsednik Južne Afrike, podneo je ostavku na funkciju šefa opozicione Nacionalne partije i povukao se iz političkog života.

2003. – Izborna komisija u Ruandi saopštila je da je Pol Kagame pobedio na predsedničkim izborima, prvim u toj afričkoj zemlji posle građanskog rata 1994. godine, u kojem su žrtve mahom bili pripadnici manjinskog plemena Tutsi. Opozicija je odbila da prizna zvanični rezultat.

2004. – U minobacačkom napadu na džamiju u iračkom gradu Kufi, u kojoj su se nalazile okupljene pristalice šiitskog vođe Muktada el Sadra, poginulo je 29 osoba.

2006. – Umro je ruski umetnik Vladimir Tretčikov, poznat po radovima koji su bili izuzetno popularni 60-ih i 70-ih godina 20. veka. Rođen u Rusiji, preselio se u Južnu Afriku 1946. godine, a četiri godine kasnije naslikao je "Kinesku devojku", poznatu i kao "Zelena dama", koja je prodata u više od pola miliona kopija. Smatra se da je ta slika, u vidu printova, prodata u više primeraka nego "Mona Liza" Leonarda da Vinčija ili "Suncokreti" Vinsenta van Goga. Slika je imala veliki uticaj na britansku popularnu kulturu 60-ih godina, a pojavila se i u filmu "Alfie" Majkla Kejna iz 1966. godine.

2007. – Vrhovni politički lideri iračkih šiita, sunita i Kurda saopštili su da su potpisali sporazum o postizanju pomirenja između zavađenih grupacija u toj zemlji. Predstavnici šiita, sunita i Kurda postigli su i konsenzus o ublažavanju mera protiv bivših članova partije BAAS Sadama Huseina.

2007. – U saobraćajnoj nesreći na istoku Ugande poginuo je 71 vojnik, dok je 41 povređen. Udes se dogodio kada je kamion u kojem su se vojnici nalazili udario u betonsku ogradu pored planinskog puta.

2019. – Na granici Srbije i Severne Makedonije otvoren je integrisani prelaz Preševo-Tabanovce, koji podrazumeva zajedničku kontrolu. Novi granični prelaz bio je odgovor na očekivanja privrednika da se ubrzaju procedure i usklade propisi, čime bi se otklonile barijere.

2021. – U Kabulu, kod aerodroma, u vreme paničnih evakuacija stranih trupa i mnoštva civila, dogodili su se teroristički napadi u kojima su poginule najmanje 183 osobe, među njima 13 američkih vojnika, dok je više od 150 osoba povređeno. Napadnuti su ulaz aerodroma, poznat kao Ebi gejt, kao i prostor kod hotela Baron. Bombaši samoubice ušli su u masu prisutnih i aktivirali eksploziv. Među žrtvama su bili i pripadnici talibanskih formacija, a kao počinilac oglasila se takozvana Islamska država.

2022. – Cena gasa u Evropi dostigla je 3.319 dolara za 1.000 kubnih metara na londonskoj ICE berzi. Šokantne promene cena gasa usledile su ubrzo pošto je u februaru te godine počeo rat u Ukrajini.