Benefiti posta: Nekoliko nedelja bez mesa i mlečnih proizvoda dešava se "metaboličko reprogramiranje"

Ishrana zasnovana na biljnim namirnicama može biti dobar izbor za ljude koji žele da poboljšaju svoje zdravlje, a nova studija, zasnovana na stvarnim navikama u ishrani, pruža nove uvide u to zbog čega bi to moglo da bude tako.

Studija je pratila grupu od 200 zdravih ljudi iz šireg područja Soluna u Grčkoj, koji se uzdržavaju od mesa, ribe, mlečnih proizvoda i jaja, odnosno praktično se pridržavaju veganske ishrane, ukupno 180 do 200 dana godišnje, kao deo posta. Takođe, postili su na ovaj način svake sedmice sredom i petkom, kao i tokom četiri duža perioda u godini. 

To obuhvata 40 dana uoči Božića, 48 dana uoči Vaskrs (Veliki post), od osam do 42 dana tokom takozvanog Apostolskog posta ili Petrovskog posta, kao i 15 dana u avgustu, tokom posta posvećenog Uspenju Presvete Bogorodice, piše Science alert.

"Ovaj režim ishrane predstavlja obrazac ishrane iz stvarnog života, koji je snažno motivisan verskim uverenjima i obično je deo kulture porodice u kojoj su osobe koje ga praktikuju odrasle. Tokom ograničenja unosa namirnica životinjskog porekla, pored izraženog smanjenja unosa životinjskih masti, osobe koje periodično poste takođe smanjuju udeo proteina u ukupnom energetskom unosu. Do toga dolazi zbog uzdržavanja od gotovo svih izvora životinjskih proteina, pri čemu ne dolazi do smanjenja ukupnog energetskog unosa", pojašnjavaju stručnjaci.

Prema mišljenju naučnika, ova verska tradicija predstavlja gotovo idealan prirodni eksperiment za proučavanje načina na koji se aktivnost gena menja u zavisnosti od ishrane.

"Doslednost ovog obrasca ishrane i predvidljivost prelaska sa uobičajene ishrane na ograničenje namirnica životinjskog porekla čine ovu studiju uporedivom sa studijom u kojoj se namerno sprovodi promena načina ishrane", navode istraživači. 

Shutterstock/New Africa

Post menja metabolizam i aktivnost određenih gena

Istraživači su već znali da pravoslavna tradicija prelaska na ishranu koja se uglavnom zasniva na biljnim namirnicama dovodi do "opsežnog metaboličkog reprogramiranja", sa uglavnom pozitivnim efektima na zdravlje, uključujući i promene u količini ključnih imuno-metaboličkih proteina, među kojima je i moćni metabolički hormon FGF21.

Učesnici studije koji su postili bez mesa, a koji su imali određenu varijantu gena koja utiče na nivo proteina FGF21, pokazali su fiziološke znake za koje istraživači smatraju da bi mogli biti povezani sa procesom tokom kojeg bele masne ćelije počinju da poprimaju osobine smeđih masnih ćelija. Reč je o ćelijama koje skladište energiju, dok smeđe masne ćelije troše energiju za stvaranje toplote.

Šta se dešava sa masnim ćelijama

Dakle, bele masne ćelije, koje skladište energiju, počinju u većoj meri da se ponašaju poput smeđih masnih ćelija, koje se lakše aktiviraju i sagorevaju kako bi stvorile toplotu.

Takođe, na odricanje od mesa, već posle samo nekoliko nedelja, reagovala je i određena varijanta gena koja učestvuje u regulisanju proteina LBR, neophodnog za biosintezu holesterola.

Čini se da je ista varijanta gena povezana sa još jednim efektom koji se dovodi u vezu sa gojaznošću.

"Povećana aktivnost LBR zavisna od genotipa mogla bi da predstavlja odgovor na smanjen unos holesterola putem ishrane tokom ograničenja namirnica životinjskog porekla u poređenju sa uobičajenom ishranom", navode autori.

Čini se da čak i samo nekoliko nedelja bez mesa i mlečnih proizvoda može da dovede do značajnih promena u organizmu.

Istraživanje je objavljeno u časopisu Nature Communications.