Ispod Novog Sada otkriveni vekovi: Grobovi, bronzano doba i tragovi spajanja Slovena i Mađara

Arheološka istraživanja na području Novog Sada poslednjih godina donela su značajne nalaze, koji doprinose boljem razumevanju prošlosti grada i njegove okoline.

"Krajem 2024. godine počela su arheološka istraživanja na Klisi, i to na prostoru koji je bio predviđen za izgradnju industrijskog kompleksa. Na istraženom terenu, površine nekoliko hektara, potvrđene su ranije pretpostavke o postojanju nekropole iz ranog srednjeg veka. Pronađeno je četrdesetak grobova. Uočljivi su obredi sahranjivanja u skladu sa pravoslavnom tradicijom, ali i elementi paganske prareligije", objašnjava za radio rukovodilac arheoloških istraživanja u Novom Sadu, arheolog dr Ljubiša Vasiljević.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Novog Sada

Bjelobrdska kulutura

Pronađeni artefakti pripadaju bjelobrdskoj kulturi, jednoj od najznačajnijih ranosrednjovekovnih arheoloških kultura na prostoru srednje i istočne Evrope.

Ova kultura razvijala se od 10. do 12. veka, a nastala je kao spoj autohtonog slovenskog stanovništva i staromađarskih plemena, koja su se krajem 9. veka doselila u Karpatski basen.

Istraženi prostor na Klisi predstavlja takozvani višeslojni lokalitet, jer su na njemu pronađeni i tragovi života iz mnogo starije prošlosti, navodi Vasiljević.

Arheolozi su na tom mestu otkrili veliko srednjovekovno groblje iz prve polovine 11. veka, koje pripada bjelobrdskoj kulturi, ali i ostatke starijeg praistorijskog naselja iz bronzanog doba.

Istovremeno, značajna otkrića zabeležena su i u Almaškom kraju, jednom od istorijski najvažnijih delova Novog Sada.

Najnovija iskopavanja u Ulici Save Vukovića otkrila su više od 40 grobova, koji najverovatnije potiču iz 18. veka, odnosno iz perioda u kojem je postojala prva Almaška crkva, na čijem mestu je kasnije podignuta današnja crkva.

"Od tog jezgra stanovnika u Almaškom kraju vremenom je nastao današnji Novi Sad. Pronađeni su i elementi turskog načina života, kao i stariji artefakti", objašnjava Vasiljević.

Stručnjaci poručuju da građani ne treba da budu iznenađeni ukoliko tokom građevinskih ili zemljanih radova naiđu na neki artefakt.

U takvim situacijama potrebno je postupiti savesno, obustaviti radove i obavestiti stručnjake o nalazu. Tek nakon procene arheologa može se utvrditi značaj otkrića, jer i naizgled beznačajan predmet može da dovede do vrednijih nalaza i novih saznanja o prošlosti.

Priča o prošlosti Novog Sada nastavlja da se dopunjuje sloj po sloj, jer svaka nova generacija arheologa raspolaže savremenijim metodama, koje omogućavaju da se poznati lokaliteti sagledaju iz novog ugla.

Predmeti koji su već pronađeni, kao i budući nalazi, biće izloženi u Muzeju Vojvodine.