Na današnji dan, 9. septembar

1087. – Umro je engleski kralj Vilijam I, nazvan Vilijam Osvajač. Pre dolaska na presto 1066. godine bio je normanski vojvoda, a kao prvi normanski vladar Engleske tvorac engleskog feudalizma, pošto je vezao seljake za zemlju. S normanskim i francuskim vitezovima je, uz blagoslov pape, upao u Englesku i 1066. godine u bici kod Hejstingsa, u južnoj Engleskoj, pobedio vojsku kralja Harolda. Potom je, kao engleski monarh, konfiskovao posede anglosaksonskog plemstva. Njegovo osvajanje označilo je početak nove epohe u istoriji Engleske.

1513. – Škotski kralj Džejms IV poginuo je u bici protiv Engleza kod Flodena, posle upada u pokrajinu Nortamberlend, a njegove snage doživele su težak poraz. Na presto je stupio 1488. godine, nasledivši oca Džejmsa III, kojeg su ubili pobunjenici. Ubrzo je skršio pobunu, obezbedio unutrašnju stabilnost zemlje i učvrstio monarhiju, ali je za njega kobna bila obnova neprijateljstava s Englezima, koja je kulminirala invazijom na Nortamberlend. Upamćen je i kao mecena škotskih pesnika Vilijama Danbara i Gevina Daglasa.

1585. – Rođen je francuski državnik, kardinal Rišelje, koji je kao svemoćni ministar spoljnih poslova i rata kralja Luja XIII postavio cilj da Francusku učini prvom silom Evrope. Gradeći apsolutističku monarhiju, ograničio je uticaj crkve, pape i plemstva. Ugušio je ustanak hugenota, francuskih protestanata, i lišio ih političkih prava, ali im je ostavio versku slobodu. Zemlju je uveo u Tridesetogodišnji rat kako bi oslabio moć Nemačkog carstva i Habzburga. U tom verskom ratu Francuska je, iako katolička zemlja, ratovala na strani protestanata. Nastavio je kolonijalno širenje Francuske i počeo kolonizaciju u Severnoj Americi, uključujući Kvebek. Pomagao je razvoj poljoprivrede, trgovine i prosvete. Osnovao je 1635. Francusku akademiju.

1737. – Rođen je italijanski lekar i prirodnjak Luiđi Galvani, koji je 1789. godine proučavao pojavu koju je nazivao "životinjskim elektricitetom". Njegovo ime nose mnogi instrumenti i oznake u elektromagnetizmu i elektrotehnici.

1828. – Rođen je ruski pisac Lav Nikolajevič Tolstoj, jedan od najvećih književnika u istoriji. Prva dela napisao je na Kavkazu, gde se kao dobrovoljac borio protiv Turaka. Posle Krimskog rata, u kojem je bio oficir, povukao se na porodično imanje u Jasnu Poljanu. Opisivao je društvene prilike u Rusiji i pisao protiv braka iz interesa, nepravednih sudova, rata i licemerja. Slikao je bedu seljaštva. Ruska crkva ga je ekskomunicirala. Umro je 1910. godine bez izmirenja s Crkvom. Dela: romani "Rat i mir", "Vaskrsenje", "Ana Karenjina"; pripovetke "Sevastopoljske priče", "Kozaci", "Otac Sergije", "Krojcerova sonata", "Hadži-Murat", "Narodne priče"; drame "Živi leš", "Carstvo mraka", "Svetlost u tami svetli"; studije "Šta je umetnost", "Moja ispovest", "U čemu je moja vera", "Ne mogu da ćutim!", "Pa šta da radimo?"; memoarsko delo "Detinjstvo, Dečaštvo, Mladost".

1835. – U Francuskoj su izglasani tzv. "septembarski zakoni", s ciljem sputavanja radikalne levice, ali i štampe.

1898. – Umro je francuski pisac Stefan Malarme, preteča simbolista. Znatno je uticao na naredne generacije francuskih literata. Dela: "Popodne jednog fauna", "Pesme i proza".

1901. – Umro je francuski slikar i grafičar Anri de Tuluz-Lotrek, majstor litografije i jedan od velikana francuskog postimpresionizma. U krugu boema na Monmartru bio je stalni posetilac kabarea, plesnih lokala, cirkusa i javnih kuća, što su najčešći motivi njegovih dela. Njegovi crteži i plakati odlikuju se izrazitim koloritom, često sa odmerenim erotskim detaljima.

1934. – Rođen je Mladen Markov, srpski pisac. U većini književnih radova opisivao je rodni Banat. Bio je dugogodišnji novinar Radio Beograda. Za roman "Ukop oca" dobio je NIN-ovu nagradu, a za "Starci na selu" Andrićevu nagradu. Druga dela: "Banatski voz", "Žablji skok", "Smutno vreme", "Isterivanje boga", "Pseće groblje".

1944. – Dan posle prodora sovjetskih trupa u Drugom svetskom ratu kapitulirala je nacistička Bugarska i, umesto carističkog režima, formirana je prokomunistička vlada Otadžbinskog fronta. Umesto zbačenog Konstantina Muravjeva predsednik vlade postao je Kimon Georgiev.

1945. – Trupe SAD iskrcale su se na kraju Drugog svetskog rata u Južnoj Koreji, dok je sovjetska vojska od Japana preuzela Severnu Koreju. Trideset osma paralela postala je linija podele dve države.

1948. – Posle povlačenja sovjetske vojske, na severu Korejskog poluostrva proglašena je Demokratska Narodna Republika Koreja.

1952. – Prilikom potonuća broda "Niš", na ušću Save u Dunav, poginulo je više od 100 putnika. Rečni brod, koji je plovio na liniji Beograd-Zemun i bio predviđen za svega 60 osoba, isplovio je, po svemu sudeći, sa oko 160 putnika. Iznenadno olujno nevreme, praćeno jakom kišom i krupnim gradom, izazvalo je, uz pretovarenost i najverovatnije tehničku nesolidnost plovila, nezapamćenu tragediju.

1976. – Umro je kineski revolucionar i državnik Mao Cedung, jedan od osnivača Komunističke partije Kine, koji je 1949. godine u Pekingu proglasio Narodnu Republiku Kinu. Prve jedinice kineske Crvene armije stvorio je s Ču Deom 1931. godine, a rukovođenje partijom preuzeo je 1935. U oktobru 1934. godine s Ču Deom poveo je "Dugi marš" svojih jedinica, što se pokazalo presudnim u građanskom ratu protiv pristalica Čang Kaj Šeka, kineskih nacionalista, i u borbama protiv japanske okupacione armije. Ostao je dosledan poštovalac Staljina i nakon što je njegovo nasleđe odbačeno u Sovjetskom Savezu.

1991. – Sovjetska republika Tadžikistan proglasila je nezavisnost.

1995. – Avioni NATO-a počeli su drugu seriju masovnih bombardovanja srpskih ciljeva u Bosni i Hercegovini, ponovo koristeći radioaktivnu municiju, a zvaničnici zapadnog vojnog saveza priznali su da je u prethodnim napadima verovatno bilo civilnih žrtava.

1996. – U tajfunu koji je pogodio priobalna područja ekonomski najrazvijenije kineske provincije Guangdong poginulo je više od 130 osoba.

1999. – U najžešćim okršajima u Kosovskoj Mitrovici od dolaska Kfora na Kosovo i Metohiju ranjene su najmanje 33 osobe – lokalni Srbi, devet francuskih žandarma i šest vojnika – prilikom tri pokušaja da se probije blokada mosta na Ibru, koji deli severni i južni deo grada.

1999. – Načelnik Združenog štaba oružanih snaga SAD, general Henri Šelton, izjavio je u Senatu SAD da je komandant Kfora, britanski general Majk Džekson, odbio naredbu komandanta NATO-a u Evropi, američkog generala Veslija Klarka, da u junu 1999. godine silom spreči dolazak ruskih trupa na prištinski aerodrom "Slatina". Prema rečima Šeltona, Džekson je tada rekao da neće izvršiti naređenje kako ne bi "izazvao Treći svetski rat".

1999. – U eksploziji bombe koju su u Moskvi, u stambenoj zgradi, podmetnuli čečenski islamski teroristi poginule su najmanje 94 osobe.

2001. – Smrtno je ranjen Ahmad Šah Masud, dugogodišnji vodeći gerilski komandant u Avganistanu u borbi protiv vladajućih talibana. Terorista-samoubica upao je u njegovu kancelariju i aktivirao eksploziv. Masud je umro pet dana kasnije.

2002. – Prilikom pada putničkog voza sa mosta u reku, na liniji Kalkuta-Nju Delhi, poginulo je 126 osoba.

2003. – Umro je američki nuklearni fizičar Edvard Teler, nazvan "ocem hidrogenske bombe", jedan od najistaknutijih fizičara 20. veka. Doktorirao je 1930. godine u Lajpcigu, gde je s Vernerom Hajzenbergom radio na temeljima nuklearne fizike. Zaintrigiran hidrogenskom fuzijom, u radu na tom oružju učestvovao je do 1952. godine, kada je u Pacifiku testirana prva hidrogenska bomba.

2003. – Bostonska arhiepiskopija Rimokatoličke crkve pristala je da plati 85 miliona dolara stotinama ljudi koji su podneli tužbu zbog seksualnog zlostavljanja od strane rimokatoličkih sveštenika u tom delu SAD.

2004. – U eksploziji automobila-bombe ispred australijske ambasade u Džakarti poginulo je devet, a ranjeno više od 170 osoba.

2010. – Generalna skupština UN usvojila je rezoluciju Srbije o Kosovu i Metohiji. Nacrt rezolucije prethodno je usaglašen sa Evropskom unijom.

2011. – Preminuo je Dušan Trbojević, srpski pijanista, kompozitor i univerzitetski profesor. Na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu diplomirao je klavir 1951. godine, a dve godine potom i kompoziciju. Docnije se usavršavao u Londonu, na Kraljevskom koledžu.

2016. – Severna Koreja izvela je do tada najjači nuklearni test, koji je izazvao seizmički potres na poluostrvu jačine 5,3 stepena Rihterove skale. Prema snazi potresa, pretpostavljalo se da je reč o eksploziji od 20 do 30 kilotona. Prethodni testovi Pjongjanga nisu bili jači od šest kilotona. Zvaničnici i mediji te zemlje tom prilikom naglasili su da je Severna Koreja u stanju da postavlja nuklearne bojeve glave na balističke rakete.

2025. – Puštena je u rad "Velika brana etiopskog preporoda" na Plavom Nilu, najveća brana na afričkom kontinentu. Kapacitet elektrane odgovara otprilike dvostrukoj snazi Đerdapa.