Na današnji dan, 12. jun

1691 &ndash; Ahmed II je na turskom prestolu nasledio sultana Sulejmana III.1759 &ndash; Umro je engleski pisac Vilijam Kolins, jedan od najznačajnjih engleskih lirskih pesnika 18. veka. Bio je zainteresovan za tajanstveno, legendarno, fantastično. Gajio je izvesna prodemokratska osećanja. Dela: ode &quot;Veče&quot;, &quot;&Scaron;kotske praznoverice&quot;, &quot;Sloboda&quot;.1798 &ndash; Francuska vojska zauzela je sredozemno ostrvo Maltu.1821 &ndash; Rođen je Livije Radivojević, ugledni pravnik, jedan od prvaka političkog i dru&scaron;tvenog života Srba u Austriji i Austrougarskoj u drugoj polovini 19. veka. U rodnom Sremu zavr&scaron;io je gimnaziju, u Segedinu je studirao filozofiju a u Pe&scaron;ti prava. Godine 1843. položio je doktorat a naredne godine i advokatski ispit. Kao pravni stručnjak službovao je u Rumi, Temi&scaron;varu, Zagrebu. Od 1874. do 1891. bio je predsedavajući vrhovnog suda u Zagrebu (Stol sedmorice). Kao poslanik na Blagove&scaron;tenskom saboru 1861, u Karlovcima, uz barona Jovana Živkovića i Aleksandra Stojačkovića, najdoslednije je zastupao teritorijalnu autonomiju za Srbe u Austriji (Srpska Vojvodina). Bio je prvi predsednik Saveza srpskih zemljoradničkih zadruga, počasni predsednik Srpske banke u Zagrebu, jedan od osnivača Srpskog privrednog dru&scaron;tva Privrednik. Izabran je za počasnog građanina Temi&scaron;vara. Savremenici su ga opisivali kao &quot;simbol prava i pravde&quot;.1848 &ndash; Mađarska revolucionarna vojska je napala Sremske Karlovce, sredi&scaron;te Glavnog odbora Srba u Ugarskoj, gde je u maju 1848. Skup&scaron;tina Srba zatražila autonomiju Srpske Vojvodine (Banat, Bačka, Baranja i Srem), napad je uspe&scaron;no odbijen.1849 &ndash; Bombardovanjem iz topova sa Petrovaradina, mađarske revolucionarne trupe su gotovo uni&scaron;tile Novi Sad. U bombardovanju i požarima koji su usledili nestalo je oko 2.000 objekata, od 2.800 koliko je grad do tada imao. Posle napada, od prethodnih 18.500 stanovnika, u gradu je ostalo svega nekoliko stotina. Godine 1850. u Novom Sadu su boravila 7.182 lica. Napad je usledio po&scaron;to je austrijski general baron Josip Jelačić, kasnije ban hrvatsko slavonski, gu&scaron;eći Mađarsku revoluciju za račun Beča, umar&scaron;irao u Novi Sad i napao Mađarske trupe.1894 &ndash; Umrla je srpska slikarka Vilhelmina Mina Karadžić-Vukomanović, kćerka Vuka Karadžića. Prevodila je na nemački srpske narodne pripovetke i napisala &quot;Putovanje po Srbiji&quot; i &quot;Uspomene na Branka Radičevića&quot;. Bila je udata za profesora književnosti Liceja u Beogradu Aleksu Vukomanovića.1897 &ndash; Rođen je engleski državnik Robert Entoni Idn, britanski premijer od 1955. do 1957. Posle studija orijentalnih jezika u Oksfordu, 1923. u&scaron;ao je u Parlament, od 1931. do 1933. bio je pomoćnik &scaron;efa diplomatije, 1935. lord čuvar državnog pečata i ministar za vezu s Dru&scaron;tvom naroda u kojem se zalagao za sankcije protiv fa&scaron;ističke Italije zbog napada na Etiopiju. Od 1935. do 1938. bio je ministar inostranih poslova i 1936. zastupao je &quot;politiku neme&scaron;anja&quot; u &Scaron;panski građanski rat, ali je podneo ostavku kada je premijer Nevil Čemberlen potpisao Minhenski sporazum kojim je Čehoslovačka predata nacističkoj Nemačkoj. U vladama Vinstona Čerčila ponovo je predvodio britansku diplomatiju od 1941. do 1945. i od 1951. do 1955. Posle Čerčilovog povlačenja u aprilu 1955. postao je premijer i &scaron;ef Konzervativne stranke, ali je podneo ostavku u januaru 1957. zbog neuspele intervencije, sa Francuskom i Izraelom, na Suec.1898 &ndash; Filipinski general Emilio Aginaldo proglasio je tokom Američko-&scaron;panskog rata, uz podr&scaron;ku SAD, nezavisnost Filipina. Amerikanci su ga potom izigrali, okupirav&scaron;i Filipine i slomiv&scaron;i 1899. otpor filipinskih nacionalista, a taj pacifički arhipelag je formalnu nezavisnost stekao tek 1946. Od 1898. do 1946. Filipini su bili kolonija SAD.1917 &ndash; Zbog pronemačke politike u Prvom svetskom ratu, grčki kralj Konstantin I prinuđen je da abdicira u korist starijeg sina Aleksandra, posle čije je smrti 1920. ponovo postao kralj. Sa prestola je definitivno si&scaron;ao 1922. zbog poraza Grčke u ratu s Turskom i nasledio ga je mlađi sin Đorđe II.1924 &ndash; Rođen je Džorž Bu&scaron;, američki državnik, predsednik SAD od 1989. do 1993. Predvodio je 1991. zapadne saveznike u ratu protiv Iraka. U Drugom svetskom ratu se borio na Pacifiku kao pilot u mornaričkom vazduhoplovstvu, 1974. i 1975. bio je ambasador u Kini, potom do 1976. direktor CIA, a potpredsednik SAD od 1981, tokom dva predsednička mandata Ronalda Regana.1929 &ndash; Rođena je Anelis Mari Frank, poznata kao Ana Frank, čiji je dnevnik postao simbol stradanja Jevreja tokom Drugog svetskog rata kada su nemački nacisti planski uni&scaron;tavali pripadnike jevrejskog naroda u Nemačkoj i okupiranim zemljama Evrope. Njena porodica je posle dolaska nacista na vlast u Nemačkoj 1933. izbegla u holandski grad Amsterdam, gde je od 1942. živela u tajnom skrovi&scaron;tu, ali ih je 1944. otkrio Gestapo. Ubijena je u martu 1945. u nemačkom logoru Bergen-Belzen i od njene porodice rat je preživeo jedino Anin otac. Posle Drugog svetskog rata pronađen je i 1947. objavljen njen potresni dnevnik pisan tokom dve godine u skrovi&scaron;tu.1934 &ndash; Vlada Bugarske, koja je do&scaron;la na vlast prevratom u maju 1934, u sklopu pronacističke politike za koju se opredelila zabranila je sve političke partije.1964 &ndash; Nelson Mandela, Volter Sisulu i jo&scaron; &scaron;est vođa Afričkog Nacionalnog Kongresa, crnačkog oslobodilačkog pokreta protiv rasističkog režima u Južnoj Africi, osuđeni su na doživotnu robiju. U procesu ukidanja rasne diskriminacije, većina je oslobođena posle tri decenije, uključujući Mendelu, koji je potom postao prvi crni predsednik Južne Afrike.1967 &ndash; Vrhovni sud SAD stavio je van snage zakone Virdžinije o zabrani sklapanja međurasnog braka. Najzaslužnija za ovakvu odluku suda bila je Mildred Loving, crna žena udata za belca, koja je nakon niza hap&scaron;enja i drugih nedaća u rodnoj Virdžiniji, zbog međurasnog braka sklopljenog 1958, uputila pismo tada&scaron;njem ministru pravde SAD Robertu Kenediju, čime je pokrenut proces koji je okončan u njenu korist. Tim putem poni&scaron;teni su slični zakoni u jo&scaron; najmanje 16 američkih država.1976 &ndash; U vojnom udaru u Urugvaju oboren je civilni predsednik Huan Bordaberi, čime je otpočela devetogodi&scaron;nja diktatura armijskog vrha.1988 &ndash; U Banglade&scaron;u su izbile demonstracije zbog ustavnog amandmana usvojenog pet dana ranije, kojim je islam postao državna religija u toj azijskoj zemlji.1991 &ndash; Boris Jeljcin je izabran za predsednika Rusije.1995 &ndash; Umro je italijanski muzičar Arturo Benedeti Mikelanđeli, jedan od najvećih pijanista 20. veka.1996 &ndash; U Australiji su se kod Brizbejna tokom vojnih vežbi sudarila dva helikoptera tipa &quot;Blekhok&quot;, pri čemu je poginulo 18 komandosa.1999 &ndash; Na Kosovu i Metohiji počelo je razme&scaron;tanje međunarodnih bezbednosnih snaga, na osnovu rezolucije 1.244 Saveta bezbednosti UN, dan po&scaron;to su, na iznenađenje svih zapadnih zemalja, u južnu srpsku pokrajinu prvi prispeli ruski vojnici koji su zaposeli aerodrom Slatina kod Pri&scaron;tine.2003 &ndash; Umro je Gregori Pek, američki filmski glumac, najpoznatiji po ulozi liberalnog južnjačkog advokata u filmu &quot;Ubiti pticu rugalicu&quot;, za koju je nagrađen Oskarom (1962). U Kanu je 2000. nagrađen &quot;Zlatnom palmom&quot; za životno delo. Ostali filmovi: &quot;Dvoboj na suncu&quot;, &quot;Slučaj Paradin&quot;, &quot;Džentlmenski sporazum&quot;, &quot;Snegovi Kilimandžara&quot;, &quot;Praznik u Rimu&quot;, &quot;Mobi Dik&quot;, &quot;Topovi sa Navarona&quot;, &quot;Arabeska&quot;, &quot;Mesec &scaron;unjalica&quot;.2007 &ndash; Umro je baron Gi de Rot&scaron;ild, francuski bankar, jedna od najkrupnijih ličnosti svetskih finansija. Rođen 1909. u Parizu, tokom nacističke okupacije za vreme Drugog svetskog rata, prebegao je u SAD i kasnije u London, gde se priključio pokretu otpora generala &Scaron;arla de Gola. Rot&scaron;ild je vodio porodičnu finansijsku imperiju i predsedavo je bankom &quot;Rot&scaron;ild Frere&quot; od 1967. do 1979.2008 &ndash; Irski građani odbacili su, na referendumu, Lisabonski sporazum koji predviđa niz reformi institucija Evropske unije. Protiv ratifikacije Lisabonskog sporazuma izjasnilo se 53,4 odsto glasača u toj zemlji.2011 &ndash; Umro je Nik&scaron;a Stipčević, član, izvesno vreme i potpredsednik SANU, romanista, profesor univerziteta. Stipčević je imao bogatu naučnu, profesorsku pa i diplomatsku karijeru. Bio je dekan Filolo&scaron;kog fakulteta u Beogradu, ali i predsednik Upravnog odbora RTS-a. Između ostalog dugo je vodio biblioteku SANU, predano je upotpunjujući retkim ili ranije zanemarenim izdanjima.2016 &ndash; U Orlandu, Florida, SAD, u napadu u noćnom klubu Puls, ubijeno je 50 osoba, uključujući napadača, a 53 su ranjene. Omar Matin, Amerikanac avganistanskog porekla, napad u klubu u kom se okupljala LGBT populacija, izveo je motivisan islamskim ekstremizmom.2018 &ndash; U Singapuru, na samitu SAD i Severne Koreje, predsednik SAD Donald Tramp i severnokorejski vođa Kim Džong-un potpisali su dokument kojim se obavezuju na rad &quot;ka potpunoj denuklearizaciji Korejskog poluostrva&quot;.2023 &ndash; Umro je Silvio Berluskoni, italijanski političar i preduzetnik, medijski magnat. U svetu poslovanja započeo je kao građevinski preduzetnik, u rodnom Milanu. Poznat je po gradnji stabenog bloka Milano 2. Između 1979. i 1984, stvara veliku medijsku grupu kroz tri mreže: Canale 5, Italia 1 i Rete 4. Berluskonijev Fininvest, osnovan 1978, početkom devedesetih ovladava ne samo sektorom televizije, sa Mediasetom, već i izdava&scaron;tvom zatim i reklamnim sektorom. Potom sledi proboj na teren osiguranja, sa Mediolanumom. Vlasnik kluba Milan postaje 1986. Pokret Forca Italia osniva 1994, i odmah potom na izborima osvaja 21 odsto glasova. Poznavaoci prilika tumačili su da je preuzeo prostor koji su ranije držali demohri&scaron;ćani. Vladu Italije vodio je 1994/1995, potom od 2001. do 2006, i ponovo od 2008 do 2011. U poslednjem periodu bio je član Senata.2023 &ndash; U izbegličkom kampu Lala, u oblasti Ituri, na severoistoku Demokratske Republike Kongo, pripadnici pobunjeničke milicije Kodeko (CODECO) masakrirali su vi&scaron;e desetina lica. Ubijeno je najmanje 46 osoba, među njima 23 deteta, a 6 je ranjeno. Kodeko, ili Lendu milicija izrasla iz istoimene etnolingvističke grupe, oružana je formacija oslonjena na poseban animistički kult. Političke grupacije sa posebnim verskim kultovima aktivne su na istoku Konga bar od &scaron;ezdesetih.2023 &ndash; Prilikom potapanja broda na reci Niger, kod varo&scaron;ice Pategi u državi Kvara, u sredi&scaron;njem delu Nigerije, poginulo je najmanje 106 osoba. Na preopterećenom plovilu koje je udarilo u balvan i raspalo se, nalazilo se oko 300 lica.2024 &ndash; Ruske mirovne snage povukle su se iz oblasti Nagorno Karabah (Gornji Karabah) jermenske etničke enklave unutar Azerbejdžana. Ruske snage, u početku brojosti 1.960 vojnika, do&scaron;le su sa mandatom razdvajanja po&scaron;to su prestala direktna neprijateljstva novembra 2020. Azerbejdžan je preuzeo kontrolu nad Karabahom septembra 2023. okončav&scaron;i nezavisnost regiona od Bakua, primorav&scaron;i pritom praktično celokupno jermensko stanovni&scaron;tvo da napusti Karabah. U Jerevanu, Jermenija, paralelno su se dogodili masovni protesti.2025 &ndash; Avion tipa Boing 787 kompanije Er India, na letu 171, sru&scaron;io se ubrzo po poletanju, u Ahmedabadu. Poginula je 241 osoba a jedno lice je preživelo.

Na današnji dan, 12. jun

0 Komentari