Na današnji dan, 23. avgust

1305 - Vođa &Scaron;kota u borbi protiv Engleza Vilijam Volas obe&scaron;en je u Londonu.1687 - Vojvoda Stojan Janković, vođa uskoka u Ravnim Kotarima u severnoj Dalmaciji, poginuo je u napadu na Turke u Duvnu. U borbi s Turcima 1666. zarobljen je i odveden u Carigrad, odakle je posle 14 meseci pobegao, &scaron;to je opevano u srpskoj narodnoj pesmi &quot;Ropstvo Janković Stojana&quot;, a 1686. oteo je Sinj od Turaka. Za podvige u borbama protiv Turaka, mletačke vlasti su ga odlikovale titulom &quot;kavalijera&quot; i dale mu veliko imanje u Kotarima.1754 - Rođen je francuski kralj Luj XVI, poslednji predrevolucionarni monarh Francuske. Na presto je stupio 1774. Njegovo pogubljenje na giljotini 21. januara 1793. najavilo je jakobinski teror, najmračniji period Francuske revolucije. Dinastija Burbon vratila se na vlast 1815. posle Bečkog kongresa, kada je izvr&scaron;ena potpuna restauracija starog poretka i uklonjene tekovine revolucije.1775 - Britanski kralj Džordž II objavio je da je u kolonijama u Americi izbila otvorena pobuna protiv britanske vlasti.1831 - Rođen je Kornelije Stanković, srpski kompozitor, pijanista, horovođa, osnivač novog nacionalnog pravca u srpskoj muzici. Zapisivao je i harmonizovao srpsko crkveno pojanje. Rođen je u drevnoj porodici budimskih Srba, &scaron;kolovao se u Aradu, Segedinu, Pe&scaron;ti, a u Beču je studirao kompoziciju. U Sremskim Karlovcima proučavao je i beležio usmenom tradicijom sačuvano srpsko crkveno pojanje. Bio je horovođa Beogradskog pevačkog dru&scaron;tva. Doprineo je da se za srpsku muziku zainteresuju strani kompozitori, posebno ruski, uključujući Čajkovskog (&quot;Srpski mar&scaron;&quot;, danas poznat kao &quot;Slovenski&quot;) i Nikolaja Rimskog-Korsakova (&quot;Fantazija na srpske teme&quot;). Dela: &quot;Pravoslavno crkveno pojanje u srpskoga naroda&quot;, &scaron;est svezaka &quot;Srpskih narodnih pesama&quot;, koje je harmonizovao za hor i klavir. Njegovi posmrtni ostaci preneti su iz Budimpe&scaron;te, gde je umro 1865. februara 1949. u Aleju velikana na Novom groblju u Beogradu.1839 - Na početku Opijumskog rata protiv Kine, Britanija je zauzela Hongkong. Britanski naziv za taj kolonijalni posed bio je Viktorija.1863 - Umro je ruski glumac Mihail Semjonovič &Scaron;čepkin, najznačajniji umetnik tada&scaron;njeg ruskog pa i svetskog teatra. Bio je uzor generacijama glumaca. Smatra se pretečom pozori&scaron;nog reditelja i glumca Konstantina Stanislavskog, čija je uloga u istoriji pozori&scaron;ne umetnosti neizmerna.1864 - Rođen je grčki državnik Elefterios Venizelos, osnivač Liberalne stranke i pet puta predsednik vlade od 1910. do 1933. Predvodio je borbu za oslobođenje Krita od Turaka i prisajedinjenje tog grčkog ostrva matici. Sklopio je Balkanski savez i u&scaron;ao u Prvi balkanski rat protiv Turske 1912. i uspeo da ojača i pro&scaron;iri Grčku u dva balkanska i u Prvom svetskom ratu. Bio je veliki prijatelj Srbije. Kad su tokom Prvog svetskog rata Centralne sile ponudile Grčkoj teritorijalne ustupke, pod uslovom da prekr&scaron;i sporazum o savezni&scaron;tvu sa Srbijom i stupi u rat protiv nje, ponudu je odbio rečima: &quot;Grčka je suvi&scaron;e mala zemlja da bi učinila tako veliku podlost&quot;. Kao premijer reformisao je radničko i agrarno zakonodavstvo i reorganizovao kopnenu armiju i ratnu mornaricu. Umro je Francuskoj, u emigraciji, gde se na&scaron;ao zbog su&scaron;tinskog dugogodi&scaron;njeg neslaganja sa grčkom kraljevskom dinastijom.1876 - U boju na &Scaron;umatovcu brojno slabija srpska vojska pod komandom ruskog dobrovoljca generala Mihaila Černjajeva odbila je vi&scaron;e snažnih napada turske vojske na Aleksinac, koje je predvodio Abdul Kerim pa&scaron;a. Pretrpev&scaron;i velike gubitke, Turci su se prebacili na levu obalu Južne Morave i produžili operacije prema Đunisu.1883 - Rođen je Borislav Lorenc, srpski filozof. Rođen je u Aranđelovcu, filozofiju je studirao u Berlinu, gde je 1908. doktorirao tezom: &quot;Die Philosophie Andre-Marie Amperes&quot;. Bio je profesor na Teolo&scaron;kom fakultetu u Beogradu. Religiozni filozof, ali se bavio i psiholo&scaron;kim problemima, istorijom psihologije kao i srpskom psiholo&scaron;kom terminologijom. Plodan autor i prevodilac, deo Frojdovih dela preveo je na srpski jezik. Dela: &quot;Psihologija&quot;, &quot;Pregled istorije filozofije&quot;, &quot; Misao i akcija&quot;, &quot;Psihologija i filozofija religije&quot;.1912 - Rođen je američki filmski glumac, režiser i baletski igrač Džin Keli, jedna od najznačajnijih figura u istoriji mjuzikla. Briljantno je spojio klasični balet s modernim igračkim senzibilitetom. Filmovi: &quot;Amerikanac u Parizu&quot;, &quot;Ples na ki&scaron;i&quot;, &quot;Gusar&quot;, &quot;U grad!&quot;, &quot;Poziv na igru&quot;, &quot;Helo, Doli!&quot;.1914 - Japan je stupio u rat protiv Nemačke u Prvom svetskom ratu. Mirovnim sporazumom na Versajskoj konferenciji 1919. Japanu su pripale nemačke kolonije u Tihom okeanu i na obali Kine.1926 - Umro je američki glumac italijanskog porekla Rudolf Valentino, najpopularnija filmska zvezda početkom 20. veka. Njegova iznenadna smrt u 31. godini izazvala je masovnu histeriju, posebno ženske publike. Premda skromnih glumačkih mogućnosti, proslavio se u nemim filmovima ulogama zavodnika, stekav&scaron;i milione obožavateljki. Filmovi: &quot;Četiri jahača apokalipse&quot;, &quot;Dama s kamelijama&quot;, &quot;&Scaron;eik&quot;, &quot;&Scaron;eikov sin&quot;, &quot;Krv i pesak&quot;, &quot;Mladi radža&quot;, &quot;Gospodin Boker&quot;, &quot;Crni orao&quot;.1939 - Ministri inostranih poslova nacističke Nemačke i Sovjetskog Saveza Joakim fon Ribentrop i Vjačeslav Molotov potpisali su u Moskvi desetogodi&scaron;nji sporazum o nenapadanju, kojim je bila predviđena i podela Poljske. Dve sile su se obavezale na &quot;odustajanje od svakog akta nasilja, agresivnog postupka i svakog napada jedne na drugu, i to kako pojedinačno, tako i u zajednici s drugim silama&quot;. Sporazum je na Zapadu izazvao veliko razočarenje. Nemačka je prekr&scaron;la sporazum 22. juna 1941. napadom na Sovjetski Savez.1942 - Nemačka armija je dospela do Staljingrada, gde je potom u najvažnijoj bici Drugog svetskog rata pretrpela katastrofalan poraz, koji je označio početak kraja nacističke nemačke vojne ma&scaron;inerije. S nemačkim trupama borili su se i pripadnici drugih nacija, među njima i Hrvatska legija odnosno 369. pojačana pje&scaron;ačka pukovnija.1944 - Savezničke trupe su oslobodile francuski grad Marselj.1944 - Nakon ulaska sovjetskih trupa, rumunska vojska okrenula je oružje protiv dotada&scaron;nje saveznice Nemačke, a kralj Mihailo I naredio je hap&scaron;enje vojnog pronacističkog lidera zemlje mar&scaron;ala Jona Antoneskua.1945 - Privremena Narodna skup&scaron;tina Demokratske Federativne Jugoslavije donela je Zakon o agrarnoj reformi i kolonizaciji, kojim je oduzet &quot;vi&scaron;ak&quot; zemlje i poljoprivredne imovine zemljoposednicima, seljacima, verskim zajednicama i manastirima, kao i tzv. nezemljoradnicima.1958 - Televizija Beograd počela je da emituje eksperimentalni program iz nedovr&scaron;enog studija na beogradskom Sajmu, koji su građani mogli da prate na televizijskim aparatima postavljenim u izlozima prodavnica i na najvažnijim javnim mestima po gradu. Prvo se na ekranu u 8.50 sati pojavila slika Me&scaron;trovićevog &quot;Pobednika&quot; sa Kalemegdana, a program su najavili i vodili Olivera Živković, Branislav Surutka i Olga Nađ. Režiser prvog direktnog prenosa sa otvaranja Međunarodnog sajma tehnike i naučnih dostignuća bio je Miroslav Dedić, a prvu informativnu emisiju &quot;Dnevnik&quot; od 20 časova vodio je Miloje Mića Orlović.1962 - Američki telekomunikacioni satelit &quot;Telstar&quot; emitovao je prvi televizijski prenos između SAD i Evrope.1966 - Umro je Ivan Sarić, prvi čovek iz Srbije koji je poleteo avionom. Letelicu je sam konstruisao i izradio. Let je izveden 16. oktobra 1910. sa hipodroma u Sarićevoj rodnoj Subotici. Uspe&scaron;an javni let posmatralo je čak sedam hiljada Subotičana. Sarić je inače bio svestrani sportista. Po&scaron;to je 1909. u Parizu upoznao Luja Blerioa koji je prvi preleteo Laman&scaron; i sam se posvetio vazduhoplovstvu.1982 - Umro je brazilski filmski režiser, scenarista i producent Alberto de Almeida Kavalkanti, koji je između dva svetska rata, radeći u Evropi, znatno uticao na francusku filmsku avangardu i englesku dokumentarističku filmsku &scaron;kolu. Filmovi: &quot;Ivet&quot;, &quot;Voz bez očiju&quot;, &quot;Kapetan Frakas&quot;, &quot;Odmor đavola&quot;, &quot;Smrt noći&quot;, &quot;Nikolas Niklbi&quot;, &quot;Prvi džentlmen&quot;, &quot;Zemlja je uvek zemlja&quot;, &quot;Pesma mora&quot;, &quot;Gazda Puntila i njegov sluga Mati&quot;.1989 - Umro je srpski vajar Neboj&scaron;a Mitrić. U prvo vreme pretežno je radio, u tehnici kovanja, dekorativne kompozicije, a kasnije je skulptorski jezik zasnivao na spoju figuralnih i apstraktnih elemenata, inspiri&scaron;ući se srpskom srednjovekovnom istorijom. Beogradu je poklonio skulpture despota Stefana Lazarevića i Milutina Bojića, Kru&scaron;evcu cara Lazara, a na reljefima je ovekovečio mnoge glumce i znamenite ličnosti srpske kulture i umetnosti. Poslednje njegovo delo je krst na hramu Svetog Save na Vračaru.1990 - Sovjetska republika Jermenija objavila je nezavisnost, a Estonija je otpočela pregovore o odvajanju od Sovjetskog Saveza.1990 - Istočna i Zapadna Nemačka najavile su ujedinjenje 3. oktobra 1990. i okončanje podele zemlje uspostavljene posle Drugog svetskog rata.1992 - Oko 200 mladih neonacista, u prisustvu stotina odu&scaron;evljenih pristalica, napalo je hostel za izbeglice u nemačkom gradu Ro&scaron;tok i potom tokom noći vodilo pravu bitku s policijom.1997 - Zambijska policija je na mitingu opozicije u Kabveu pucnjem iz vatrenog oružja ranila biv&scaron;eg predsednika Zambije Keneta Kaundu.2000 - Umro je Milivoje Mića Tomić, srpski glumac. Rođen je u Beogradu gde je studirao pravo a zatim na Muzičkoj akademiji Dramski odsek. U prvim godinama Beogradskog dramskog pozori&scaron;ta, Ateljea 212 i prve samostalne pozori&scaron;ne grupe Dramska družina A, ostvario je niz zapaženih uloga. U legendarnoj, prvoj postavci Beketovog &quot;Čekajući Godoa&quot;, Tomić je ostvario prvu veliku ulogu. Tokom vi&scaron;e od 50 godina Tomić je igrao niz značajnih i upečatljivih uloga u pozori&scaron;tu, na filmu i televiziji. Lik čika Jove Zmaja u nezaboravnoj seriji &quot;Neven&quot; Timotija Bajforda zapamtile su generacije. Uloge: &quot;Tri&quot;, &quot;Neprijatelj&quot;, &quot;Buđenje pacova&quot;, &quot;Nacionalna klasa&quot;, &quot;Majstori, Majstori&quot;, &quot;Maratonci trče počasni krug&quot;, &quot;Sala&scaron; u Malom ritu&quot;. Dobitnik je brojnih priznanja, među kojima i nagrade &quot;Pavle Vuisić&quot; za životno delo 1997.2002 - Etiopija i Eritreja sporazumele su se da puste iz zatvora sve preostale ratne zarobljenike iz rata koji su te zemlje vodile od 1998. do 2000.2004 - Posle 13 godina građanskog rata u Somaliji i dvogodi&scaron;njih mirovnih pregovora, u kenijskoj prestonici Najrobiju formirana je nova skup&scaron;tina Somalije. Četiri vodeća klana dobila su po 61 poslanika, dok je 11 mandata pripalo koaliciji manjih klanova.2013 - U dve eksplozije ispred džamija u Tripoliju, u severnom Libanu, poginulo je 47 osoba a najmanje 200 je povređeno. Eksplozije ispred Takva džamije i Al-Salam džamije najkrvaviji su napadi u Libanu od građanskog rata u toj zemlji 1975-1990. godine2022 - U Brazilu, u rezervatu Tanaru, država Rondonia, severno od granice Bolivije, pronađen je umrli poslednji pripadnik i&scaron;čezlog amazonskog plemena poznat kao &quot;Čovek od rupe&quot;. Nadimak je dobio zbog činjenice da je pravio duboke rupe kao vid bezbednosti ali i zbog lova. Zvaničnici Funai (Agencija za starosedeoce Brazila) su ga prona&scaron;li u ležaljci u kolibi. Pretpostavlja se da je imao oko 60. Njegovo pleme najverovatnije je masakrirano od strane kolonista odnosno farmera 1970-ih. Živeo je potpuno izolovanim, nomadskim životom, odbijajući ma kakav kontakt. Funai je postao svestan njegovog postojanja 1990-ih. Rezervat Tanaru jedna je od brazilskih zona predviđenih za nedirnut život starosedelaca.2023 - Poginuo je lider ruske Vagner grupe Jevgenij Prigožin. Avion tipa Embraer, luksuzni biznis džet, koji se kretao od Moskve put Sankt Peterburga u kom se nalazio Prigožin,sru&scaron;io se u Tverskoj oblasti. Dva meseca ranije Prigožin se nalazio na čelu pobune kada je uputio trupe Vagnera iz Rostova na Donu put Moskve. U pobuni je učestvovalo oko 8.000 pripadnika Vagnera. Dospeli su na približno 400 kilometra južno od Moskve, kada je mar&scaron; obustavljen. Odgovarajuća služba predsednika Belorusije Aleksandra Luka&scaron;enka saop&scaron;tila je tada da je Prigožinu obezbeđen egzil u Belorusiji.2024 - Tri osobe su ubijene a osam je ranjeno u napadu islamskog ekstremiste, u Solingenu, na zapadu Nemačke, tokom održavanja lokalne svečanosti. Isa al Hasan, imigrant iz Sirije, uzvikivao je &quot;Alahu Akbar&quot; dok je napadao ljude hladnim oružjem. Takozvana Islamska država preuzela je odgovornost za napad.2024 - Na Islandu je progla&scaron;eno vanredno stanje nakon erupcije vulkana Sundunkur na poluostrvu Rejkjanes. Meteorolo&scaron;ka služba te zemlje nekoliko dana ranije zabeležila je pojačanu seizmičku aktivnost. Pukotina koja se pojavila bila je dužine oko 3,9 kilometara, pri čemu se za 40 minuta pro&scaron;irila za 1,5 km. Približno 4.000 stanovnika obližnjeg Grindavika prethodno je, zbog najava erupcije, evakuisano.

Na današnji dan, 23. avgust

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

Vrati se na vest

0 Ostavite komentar

Najnovije